Inhaalslag biotech Spanje

18.06.2003 Auteur: Auteur: Sonja Haase
Biotechsector Spanje maakt inhaalslag
Een medicijn tegen kanker op basis van zeewier, voedingscomponenten ter voorkoming van welvaartsziektes en pure cafeïne voor grootafnemer Coca-Cola - drie producten van beursgenoteerde Spaanse bedrijven in de biotechnologie. De Spaanse overheid realiseert zich dat deze sector een veelbelovende bron van inkomsten en werkgelegenheid is en stuurt aan op een inhaalslag. Potentieel op dit vakgebied was er in Spanje al aan het begin van de twintigste eeuw, toen Nobelprijswinnaar Santiago Ramůn y Cajal de fundamenten legde voor baanbrekend biomedisch onderzoek. De opbouw van een research-infrastructuur werd grotendeels verstoord door de burgeroorlog en het Franco-regime. Het proces werd pas in de jaren zeventig hervat door met name farmaceutische bedrijven.

ET-743 van het Spaanse Zeltia: genezing uit de zee

Medisch, agro en voeding
In 2001 waren 226 Spaanse bedrijven actief in de biotechnologie. Daarvan zijn 40 tot 50 bedrijven aan te merken als 'pure' biotechbedrijven, met een omzet van 5 miljard euro. Spanje is zeker geen haantje-de-voorste op het gebied van R&D. Wat betreft R&D-uitgaven zit het land met 0,52 procent van het BBP ver onder het EU-gemiddelde van 1,28 procent. Biotechnologie is de multidisciplinaire wetenschap die focust op het directe en indirecte gebruik van levende organismen of hun producten (in natuurlijke of gemodificeerde vorm). Die kennis wordt ingezet voor de verbetering van producten en productieprocessen voor een scala aan toepassingsgebieden. In Spanje worden verreweg de meeste commerciŽle biotech-initiatieven ontplooid in de sectoren farmacie/ gezondheidszorg (38 procent van de biotech-omzet) en agro/ voedingsmiddelen (42 procent). In de medische hoek gaat het bijvoorbeeld om de proteomix (EPO tegen bloedarmoede en interferon tegen kanker en hepatitis) en genomics, een nieuwe generatie biologische medicijnen op basis van decodering van het menselijk genoom. Bij de agro- en voedingsbiotechnologie gaat het onder meer om gewasverbetering en verbetering van levensmiddelen. Veel minder activiteiten ontplooit de Spaanse biotechindustrie in de subsectoren milieu (0,7 procent van de omzet) en gespecialiseerde apparatuur en diensten (8 procent). In alle takken van de Spaanse biotechnologie bestaat grote interesse voor samenwerking en kennisuitwisseling met Nederlandse counterparts. Dat blijkt uit de enquête onder Spaanse bedrijven die is gedaan voor de EVD-sectorstudie 'Biotechnologie in Spanje', uitgevoerd door Transfer Latin Business Consultancy.

Impuls op drie fronten
Sinds het eind van de jaren negentig krijgt de Spaanse biotechsector een duidelijke impuls. Daar was overigens wel een krachtige lobby uit wetenschap en bedrijfsleven voor nodig. Er wordt een inhaalslag gemaakt op drie fronten: wetgeving, overheidsincentives en een institutioneel netwerk. Ten eerste is de Spaanse wetgeving gemoderniseerd en gemodelleerd naar EU-normen, onder meer ten aanzien van de commercialisering van uitvindingen, patenten en fiscale maatregelen. Ten tweede voeren diverse overheden een actief promotiebeleid. Zowel de Spaanse overheid als de regeringen zetten hoog in op de biotechnologie. Hun stimuleringsprogramma's voorzien in begeleiding van startende en bestaande biotechbedrijven, matching van kenniscentra met het MKB en facilitering in de vorm van accommodatie (wetenschaps- en technologieparken), subsidies, fiscale voordelen en zachte financiering. Het derde element is de ontwikkeling van een breed netwerk, waartoe adviserende en ondersteunende instellingen behoren, zoals de brancheorganisatie Asebio, de stichting Genoma EspaŮa (Madrid), en het Baskische Gaiker Instituto.

Voor nadere informatie:
Deze studie is uitgevoerd door Transfer Consultancy en totstandgekomen in samenwerking met het Nederlands Consulaat-Generaal in Barcelona. Het rapport "Biotechnologie in Spanje" is te bestellen via de EVD-site. Prijs: € 50,00

EVD, Jeanette de Lannoy
telefoon: (070) 778 89 55
e-mail: lannoy@evd.nl