Biomassa in BraziliŽ

27.10.2015 Auteur: RVO - Rijksdienst voor Ondernemend Nederland

BraziliŽ is een land met grote voorraden natuurlijke hulpbronnen en de economie hangt in belangrijke mate af van de benutting hiervan. Biomassa speelt daarin een vooraanstaande rol en wordt, behalve voor levensmiddelen en diervoeders, ook gebruikt voor de productie van elektriciteit en biobrandstoffen.

Biomassa afvalstromen uit de suikerrietproductie, de bosbouw en de landbouw zijn momenteel in grote hoeveelheden beschikbaar. Steeds vaker worden ze gezien als milieuprobleem waardoor organisaties in toenemende mate op zoek moeten gaan naar betere oplossingen voor deze afvalstromen. Dit biedt kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven.

Marktverkenning
In opdracht van RVO voerde Ecofys samen met Biosfera een marktverkenning naar de marktkansen voor Nederlandse biomassabedrijven in BraziliŽ uit. Daarbij is gekeken naar alle aspecten van het gebruik biomassa binnen de biobased economy, dus niet alleen de energie gerelateerde toepassingen maar ook de meer geavanceerde toepassingen zoals biochemicals.

Biomassa komt in allerlei afvalstromen en vormen beschikbaar is. De bekendste is het gebruik van suikerriet voor de productie van biobrandstoffen. Maar in BraziliŽ is veel meer mogelijk. Kansrijk is naast bio-elektriciteit en biobrandstoffen is ook biogas en afvalstromen uit huishoudens en industrie en afvalwater. Ook biochemicals bieden kansen voor Nederlandse bedrijven.

Biogas
De opkomende biogas sector lijkt veelbelovend te zijn. Biogas wordt geproduceerd als stortgas of komt vrij bij de vergisting van agrarisch afval. Biogas is niet concurrerend met aardgas uit het nationale net want dat net heeft maar een zeer beperkt bereik. Biogas is vooral interessant voor de toepassing in rurale micronetten en voor de toepassing als transportbrandstof. Nederlandse expertise op dit gebied biedt kansen voor interessante samenwerking.

Afval
Grote hoeveelheden bio-reststromen zijn te vinden in stedelijk afval en afvalwaterstromen. Nieuwe afvalwetten stellen strengere eisen aan gemeenten die het afval niet langer mogen dumpen op open stortplaatsen. Dit biedt kansen voor de Nederlandse expertise op het terrein van afvalbeheer. Ook andere afvalproducenten zoals winkelcentra, flatgebouwen en ziekenhuizen moeten hun milieu-impact verminderen. Dat biedt mogelijkheden voor oplossingen rondom hergebruik van water en energie-uit-afval.

Geavanceerde biomaterialen

In BraziliŽ zijn de meeste geavanceerde biomaterialen nog in het R&D stadium en mist men de academische en praktische knowhow om deze projecten tot bloei te brengen. Nederland is goed gepositioneerd om te helpen deze specifieke kennislacunes te vullen. Een bekend voorbeeld is BE-Basic. Ook bedrijven uit de Nederlandse chemische sector kunnen helpen bij het ontwikkelen van nieuwe chemische waardeketens. Er is duidelijk behoefte aan kennis van ondernemerschap en van de ontwikkeling van nieuwe businessmodellen. Dit biedt kansen voor Nederlandse partijen die willen samenwerken met Braziliaanse incubators en startups.

Agrarische sectoren
Als agrarische reus heeft BraziliŽ veel kennis van landbouwkundig onderzoek en zijn hier ook aanzienlijke middelen voor beschikbaar. Het nationale landbouwkundig onderzoeksinstituut EMBRAPA zet sterk in op biomassa toepassingen, waaronder bio-energie. Maar ook doet het onderzoek naar de aantasting van de bodem en naar de mogelijkheden van herbebossing.
Nederlandse kennis en kunde op het gebied van ecologie en plantkunde kunnen hierbij goed van pas komen. Onderzoek naar opbrengstverbeteringen door de verkorting van gewascycli en de toepassing van tussenbouw worden beschouwd als belangrijke onderzoeksterreinen voor samenwerking.

Aandachtspunten
Naast kansen zijn er ook hordes die genomen moeten worden. Bedrijven die zaken willen doen in BraziliŽ worden geconfronteerd met culturele verschillen evenals een aantal belemmeringen bij het zakendoen zoals het ingewikkelde importtraject, protectionisme en bureaucratie en de ďlocal contentĒ eisen. Volgens de Wereldbank (2014) staat BraziliŽ op de 116 plaats (van de 189) als het gaat om het gemak van zakendoen.

StrategieŽn
Er zijn echter een aantal markttoetreding strategieŽn die het proces kunnen vergemakkelijken. Historisch gezien is het aangaan van een joint-venture met een strategische, lokale partner het meest succesvolle. Het is aan te raden om bij de markttoetreding een goed doordachte strategie op te zetten.

Het advies luidt om als consortium de Braziliaanse markt verder te gaan verkennen, gebruik makend van het Nederlandse postennetwerk in BraziliŽ en het instrumentarium van RVO en overige specialisten die bij de marktentree kunnen ondersteunen.

De Nederlandse overheid heeft een verscheidenheid aan instrumenten beschikbaar voor BraziliŽ en kan ondernemers helpen via economische diplomatie. Meer informatie hierover, klik hier.