Kansen watersector Spanje

14.01.2009

De Spaanse economie is gedurende het 4e kwartaal van 2008 in zwaar weer gekomen, door afnemende consumentenvraag, neergang in de bouw- en automotive sector en snel oplopende werkloosheid. Toch zijn er juist nu grote kansen omdat de Spaanse regering via openbare aanbestedingen gaat proberen de pijn te verzachten. Spanje heeft relatief gezien een zeer lage staatsschuld en er is ruimte aanwezig voor investeringen. De kansen liggen onder andere in de sector van de watervoorziening en –zuivering, van oudsher een ondergeschoven kind in Spanje.

Ten eerste heeft de Spaanse regering heeft in juni 2007 het zogeheten “Plan Nacional de la Calidad de las Aguas 2007-2015” (Nationale Plan voor Kwaliteit van de Wateren 2007-2015) goedgekeurd. In dit waterplan wordt een investering voorzien van €19 miljard om de Spaanse waterhuishouding op Europees niveau te tillen. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan het opvijzelen van het percentage drinkwater dat herwonnen wordt uit afvalwater, ontziltingsinstallaties, etc.

Ten tweede is op 2 december 2008 een koninklijk besluit van kracht geworden waarbij de Spaanse regering een bedrag van €11 miljard aan de Spaanse gemeenten ter beschikking heeft gesteld voor allerlei soorten projecten die direct werkgelegenheid moeten bieden, onder meer publieke waterzuiveringsinstallaties staan hoog op de agenda.

Achterstand aanpak milieuproblemen
Spanje heeft het traditionele pad doorlopen van aanpak van milieuproblemen, met een veel latere start dan de landen in Noord-Europa. Eerst werd het thema water aangepakt in de jaren ’80 en ’90. Halverwege de jaren ’90 kwam het afvalthema definitief op de politieke agenda, langzaam gevolgd door lucht en bodemwetgeving. Ondanks de inhaalslag valt in Spanje nog heel veel te doen voor Nederlandse milieutechnologie aanbieders.

Waarschijnlijk omdat er veel problemen bestaan in Spanje op milieugebied (kwaliteit water, ontbossing, verdroging, vervuilde grond, smog in steden) staat het milieu voor de Spaanse burgers op nummer 1 van de prioriteitenlijst, bóven thema’s als politiek, economie, veiligheid en sport, volgens een uitgebreid onderzoek van Fundación BBVA (gepubliceerd in 2006 en gevalideerd in 2007 en zomer 2008).

Watersector telt tal van uitdagingen
Waterbesparing en waterzuivering blijft één van de belangrijkste subsectoren binnen de milieutechnologiemarkt. Enkele belangrijke recente thema's die hier spelen:

  • Verdroging en slechte kwaliteit van het drinkwater zijn problemen die Spanje al jaren achtervolgen. Goed waterbeheer wordt steeds belangrijker. De enorme droogte in de zomer van 2008 in Catalonië, leidde tot een zeer restrictief beleid op watergebruik.
  • In Spanje bestaan reeds meer dan 1.000 ontziltingsinstallaties (de grote installatie bij de Barcelonese Llobregat rivier zal halverwege 2009 in werking treden), echter de bijkomende milieuproblemen en enorm hoog energieverbruik roepen steeds meer weerstand op.
  • Eind november 2008 werd de Spaanse overheid nog eens door de Europese Commissie op de vingers getikt vanwege het feit dat 402 middelgrote tot grote gemeentes nog steeds onbehandeld afvalwater lozen in zones met een gevoelige ecologische infrastructuur.
  • Volgens een rapport van Transparencia Internacional van december 2008 bestaan er in Spanje ruim 500.000 illegale waterputten (alleen de pozos met meer dan 7.000 m3 werden genoteerd), wat inhoudt dat de overheid slechts 20% van alle bestaande putten controleert. Volgens het rapport wordt 44% van al het gebruikte water in Spanje hierdoor illegaal verkregen.
  • Indien het huidige economische model gehandhaafd blijft zal er in 2015 een tekort zijn van minimaal 5.260 kubieke hectometer ten opzichte van 2001.
  • De toekomstige behoefte aan water voor zowel huishoudelijk als industrieel verbruik is dus hoog, er is echter geen integraal beleid. Op sommige plaatsen bestaan grote publieke (biologische) waterzuiveringsinstallaties, terwijl de industrie met rust wordt gelaten. Eén van de speerpunten van de overheid is het verder afdwingen (en stimuleren) van de bouw van decentrale, kleinere zuiveringsinstallaties voor de industrie. Het hele thema 'besparing' staat nog in de kinderschoenen ondanks publicitaire acties van de overheid.

Milieutechnologie groeisector
De Spaanse markt voor milieutechnologie wordt jaarlijks geschat op een omvang tussen de €1,5 en 2 mld omzet met een groei van 2 tot 5%. De investeringen in civiele werken en services rondom de implementatie van milieuprojecten is hierbij niet meegenomen, maar betreft een veelvoud hiervan.

In januari 2009 verscheen een onderzoek van de Fundación Forum Ambiental waarin 65% van de geïnterviewde bedrijven actief in de milieusector verwacht de komende jaren te kunnen groeien, onder meer door de impuls van klimaatverandering en het Kyoto verdrag.

Publieke investeringen in watervoorziening
De taak om via duurzaam waterbeheer te voorzien in de vraag betreft geen eenvoudige opgave. Belangrijke stimuli zullen in ieder geval komen van het genoemde “Plan Nacional de la Calidad de las Aguas 2007-2015” en uiteraard het recente investeringsprogramma Fondo de Inversión Local van de regering Zapatero dat dit jaar ruim €11 miljard aan de Spaanse gemeentes doorsluist om werkgelegenheid te creëren. Een belangrijk deel hiervan zal gaan naar gemeentes om hun waterhuishouding op orde te krijgen. Dit houdt in dat hier grote kansen liggen voor het Nederlandse bedrijfsleven en gespecialiseerde leveranciers van watertechnologie. Urgentie is echter geboden in verband met procedures en vergunningtrajecten, tevens is het van belang om met de juiste partner in contact te komen om toegang te krijgen tot de gemeentelijke markt.  

Interesse? Neem s.v.p. contact met ons op, of bel met ons kantoor in Barcelona, dhr Sven Kallen, tel: +34.93.272 47 90.